Η περιοχή της σημερινής Νέας Σμύρνης ονομαζόταν στο παρελθόν Ανάλατος, λόγω ενός πηγαδιού με γλυκό νερό που βρισκόταν κοντά στο ναό των Αγίων Θεοδώρων, στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα το γήπεδο του Πανιωνίου. Στις 24 Απριλίου 1827 έγινε εκεί μάχη μεταξύ Τούρκων και εξεγερμένων Ελλήνων για την ανακατάληψη της Ακρόπολης, γνωστή ως Μάχη Αναλάτου. Στις 14 Φεβρουαρίου 1898στον Ανάλατο έγινε απόπειρα δολοφονίας του Βασιλιά Γεωργίου Α΄. Σε ανάμνηση της διάσωσής του, ηΒασίλισσα Όλγα έχτισε το ναό του Αγίου Σώστη. Ο ιερός αυτός Ναός είναι στο Δήμο Αθηναίων αλλά διοικητικά υπάγεται στην ιερά Μητρόπολη Νέας Σμύρνης[εκκρεμεί παραπομπή].
Η περιοχή άρχισε να κατοικείται στις αρχές του 20ού αιώνα, ενώ μέχρι τότε δεν είχε κατοικηθεί συστηματικά. Τη διέσχιζε η Φαληρική οδός η οποία ένωνε την Αθήνα με το Φάληρο, το αρχαιότεροεπίνειο της Αθήνας.
Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, το 1922-1923, η κυβέρνηση αποφάσισε την κατασκευή συνοικισμού για τους πρόσφυγες από τη Σμύρνη στην περιοχή και η οικοδόμησή του άρχισε το 1926. Το 1928 είχε πληθυσμό μόλις 210 κατοίκων. Μεταξύ 1933 η περιοχή αναπτύχθηκε σε πραγματική πόλη με πληθυσμό 6.500 κατοίκων, ο οποίος έφτασε τους 15.000 κατοίκους πριν το 1940. Η Νέα Σμύρνη έγινε Δήμος με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την απελευθέρωση, το 1944 και οφείλει το όνομά της στην καταγωγή των προσφύγων κατοίκων της. Μεταπολεμικά η Νέα Σμύρνη ενσωματώθηκε στην Αθήνα που γιγαντώθηκε από την εσωτερική μετανάστευση και επεκτάθηκε προς τα ανατολικά και νότια με αυξανόμενο πληθυσμό.
Ας σημειωθεί επίσης ότι θέμα δημιουργίας Νέας Σμύρνης τέθηκε για πρώτη φορά το 1827 στη Γ΄ Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας, χωρίς ωστόσο να υλοποιηθεί: Είχε προηγηθεί αίτημα 283 "ελεύθερων Σμυρναίων" (όπως αυτοπροσδιορίζονταν), οι οποίοι κατοικούσαν στο Ναύπλιο και στην Αθήνα και ζητούσαν "τόπον δια να κατοικήσουν, εγείροντες ιδιαιτέραν Πόλιν". Αυτό το αίτημα εγκρίθηκε, η "Πόλις απεφασίσθη να ονομασθή Νέα Σμύρνη" και η τοποθεσίας της να είναι στην περιοχή του Ισθμού της Κορίνθου. Ανδρέας Ζ. Μάμμουκας, Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος, τ. Η΄, Πειραιάς 1839, σ. 139-141 και τ. Θ΄, σ. 6.
